Nowe zasady wynajmu mieszkań komunalnych: obowiązkowa weryfikacja dochodów
„`html
Nowe zasady wynajmu mieszkań komunalnych
Rząd planuje istotne zmiany dotyczące wynajmu mieszkań komunalnych. Proponowane regulacje mają na celu zarówno wyeliminowanie dotychczasowych niejasności interpretacyjnych, jak i wprowadzenie nowych instrumentów pozwalających gminom skuteczniej zarządzać swoim zasobem mieszkaniowym.
Wygaśnięcie umowy najmu po śmierci najemcy
Jednym z kluczowych założeń jest, że po śmierci najemcy mieszkania komunalnego dotychczasowa umowa będzie wygasać. Osoby uprawnione, takie jak małżonek i dzieci zmarłego, będą mogły ubiegać się o podpisanie nowej umowy najmu. Jeśli zdecydują się dalej mieszkać w tym lokalu, będą musiały złożyć stosowne oświadczenie do gminy, która w ciągu 6 miesięcy powinna przygotować pisemną ofertę zawarcia umowy.
Obecnie regulacje przewidują, że najem „automatycznie” przechodzi na osoby uprawnione, co – według projektodawców – utrudnia gminom zarządzanie swoimi zasobami. Nowelizacja wprowadzi także wyższe odszkodowanie dla osób, które pomimo utraty tytułu prawnego do lokalu, nadal w nim pozostają. Obecnie wysokość odszkodowania jest równa dotychczasowemu czynszowi, po zmianach będzie ono wyższe.
Zasady zwrotu kaucji i nowe kryteria dochodowe
Do tej pory przepisy nie odnosiły się wprost do sytuacji, w której kaucja powinna być zwaloryzowana w razie wzrostu czynszu. Po zmianach, waloryzowana kaucja nie będzie wyższa niż iloczyn aktualnego czynszu i stawki czynszu z dnia pobrania kaucji.
Planowane są również zmiany dotyczące weryfikacji dochodów osób ubiegających się o mieszkanie komunalne – zarówno na etapie ubiegania się o lokal, jak i w okresie najmu. Najważniejsze z nich to:
- Obowiązek składania przez zainteresowanych oświadczenia o braku tytułu prawnego do innego lokalu w tej samej lub pobliskiej miejscowości – dotyczy to również aktualnych najemców.
- Możliwość wypowiedzenia umowy najmu przez gminę w sytuacji posiadania innego lokalu przez najemcę.
- Wydłużenie terminu na przedłożenie dokumentów potwierdzających dochody z 30 do 45 dni.
- Ustalenie dodatkowych przesłanek odmowy zawarcia umowy, w tym brak złożenia wymaganych oświadczeń i zaświadczeń.
Zmiany w weryfikacji oraz wynajmie mieszkań komunalnych
Nowe terminy i zasady kontroli dochodów
Weryfikacja spełniania kryteriów dochodowych przez najemców ma odbywać się nie rzadziej niż co 5 lat. W tym okresie gmina będzie mogła żądać dokumentów potwierdzających deklarowany dochód – tutaj również obowiązywać będzie wydłużony, 45-dniowy termin na złożenie kompletu dokumentów. Z weryfikacji tej mają być wyłączeni emeryci, renciści oraz osoby posiadające umowę o świadczeniu usług na rzecz gminy w zamian za mieszkanie.
Zmiany obejmą także sposób wyznaczania czynszu po weryfikacji dochodów, w tym precyzyjniejsze określenie górnych i dolnych granic jego wysokości. Gminy będą mogły także wydłużyć okres uwzględniany przy składaniu deklaracji o dochodach.
Wynajem mieszkań dla średnio zarabiających
Projekt zakłada umożliwienie gminom przeznaczania na wynajem 20% lokali w nowo wybudowanych lub wyremontowanych budynkach według odrębnych kryteriów, które będą dotyczyć tylko pierwszych najemców w tych lokalach. Po wygaśnięciu umów z tymi osobami, lokale będą wynajmowane już według standardowych warunków. Zmiany te mają zwiększyć dostępność mieszkań komunalnych także dla osób o średnich dochodach.
Nowelizacja przewiduje również wydłużenie czasu wypowiedzenia umowy podnajmu przez gminę do co najmniej 6 miesięcy, z wyjątkiem sytuacji wskazanych w umowie lub wcześniejszego wygaśnięcia głównej umowy najmu.
Zmiany w przyznawaniu dodatku mieszkaniowego
Projektowane regulacje dotyczą także zasad przyznawania dodatku mieszkaniowego. Planowane jest m.in. ustawowe wskazanie, że odmowa przyznania dodatku może nastąpić również w przypadku zaniżenia liczby domowników, ponieważ zdarzały się przypadki nieuprawnionego pomijania osób, których dochody mogłyby przekroczyć próg dochodowy gospodarstwa domowego.
Zaproponowano także możliwość weryfikacji dochodów najemców, którzy podpisali umowy przed kwietniem 2019 roku, czego dotąd prawo nie pozwalało przeprowadzać.
Według założeń, projekt nowych przepisów rząd rozpatrzy w drugim kwartale 2026 roku.
„`
